Ringworm (schimmel)

Bij Ringworm is er meestal maar 1 aangedane scherp begrensde plek, die langzaam groter wordt tot wel 10 cm doorsnee of meer.  De huid is wat verdikt en schilfert, vooral aan de rand van de plek. Aan de handpalm of voetzool kan er een witte fijne schilfering zijn die de huidlijnen sterk witkleurt. Bij de voetzolen begint een schimmelinfectie vaak met enkele jeukende blaasjes.

Wat is huidschimmel? 
Huidschimmel (syn.:  ringworm, mycose, tinea) is een huidinfectie die wordt veroorzaakt door schimmels (dermatofyten), die de hoornlaag van de opperhuid aantasten. Hierdoor ontstaan ronde rode schilferende huidafwijkingen die in het midden vanzelf weer genezen, waardoor de ringvormige structuur ontstaat. Huidschimmel kan overal voorkomen, maar wordt het meest gezien  aan romp, billen,  liezen en voeten. Ook kunnen de nagels van de tenen zijn aangedaan.
De populaire benaming van de aandoening is ringworm. Dit suggereert ten onrechte dat het veroorzaakt wordt door een worm.
Huidschimmel komt veel voor; zeker 10% van de bevolking heeft er last van. Het komt vooral bij volwassenen voor. 
Huidschimmel komt het meest voor aan de voeten (tinea pedis).

Video over Ringworm (schimmelinfectie) (Youtube; USA)

Hoe ontstaat huidschimmel?
De schimmels groeien in de buitenste laag van de opperhuid, de hoornlaag. Schimmels planten zich voort door middel van sporen, die onder voor hen gunstige omstandigheden weer kunnen uitgroeien tot schimmels. De schimmels die ringworm veroorzaken worden dermatofyten genoemd.
In een vochtige en warme omgeving kunnen sporen gemakkelijk uitgroeien tot schimmels. Daarom komen schimmelinfecties aan de voeten veel voor.  Het is lang niet altijd duidelijk waar iemand de infectie heeft opgelopen. Men moet ervan uitgaan dat sporen van dermatofyten in onze leefomgeving in ruime mate aanwezig zijn, waardoor infectie ook buiten bovengenoemde plaatsen mogelijk is. Omdat men in westerse landen, door verbeterde wasmachines en wasmiddelen, op steeds lagere temperaturen is gaan wassen, kunnen schimmelsporen ook makkelijker in kleding de wasbeurt overleven.

Wat zijn de verschijnselen?
Vier soorten afwijkingen kunnen het gevolg zijn van een schimmelinfectie, die al of niet in combinatie voorkomen.

Bij een heftige, acute schimmelinfectie van de voeten kunnen soms als reactie blaasjes of schilfering aan de handen ontstaan. Aan de handen is dan geen schimmelinfectie aanwezig.

Het is belangrijk om te weten dat de beschreven huidafwijkingen ook kunnen voorkomen zonder dat sprake is van een schimmelinfectie. Roodheid en schilfering  kunnen ook worden veroorzaakt door andere huidaandoeningen.

Image Foto: typische 'ringworm' aan het been

Image Foto: ook in het gezicht kan een schimmelinfectie voorkomen

Foto's ringworm, klik hier

Hoe wordt de diagnose gesteld?
Om zekerheid te krijgen of er sprake is van schimmel worden schilfers van de huid of stukjes van de nagels afgenomen voor microscopisch onderzoek. Op deze manier kan in een betrekkelijk kort tijdsbestek de aanwezigheid van schimmels worden aangetoond. Een tweede methode van onderzoek is het kweken van huidschilfers of nagels. Het resultaat van een schimmelkweek laat ongeveer 6 weken op zich wachten. Tegenwoordig kan echter ook met DNA analyse (PCR-techniek) al in enkele dagen de schimmel worden aangetoond.

Image Foto: microscopisch beeld van schimmeldraden.

Wat is de behandeling?
In het algemeen wordt een schimmel behandeld met een crème, waarin een schimmeldodend of groeiremmend middel is verwerkt. Deze crème moet één- of tweemaal per dag worden aangebracht op de huidafwijkingen tot 2 cm over de rand, ruim smeren. Men dient deze behandeling nog twee weken voort te zetten nadat de huidafwijkingen zijn verdwenen.
Daarnaast kan bij voetschimmel een poeder worden voorgeschreven, waarin een anti-schimmelmiddel is verwerkt. Dit poeder kan op de voeten en in de sokken en schoenen worden gestrooid.

Bij ernstige of hardnekkige infecties – en zeker bij schimmelnagels – is inwendige behandeling nodig met tabletten of capsules. De geneesmiddelen die hiervoor worden gebruikt zijn terbinafine en itraconazol. Bij een schimmel duurt de behandeling ongeveer een maand en bij schimmelnagels aan de voeten 3 à 4 maanden. Het lukt echter niet altijd om een schimmelinfectie aan de teennagels te laten genezen.
De behandeling met terbinafine en itraconazol wordt meestal goed verdragen en veroorzaakt weinig bijwerkingen. Als zich in het verleden leverproblemen hebben voorgedaan, is het verstandig de leverenzymen in het bloed te laten controleren.

Wat kunt u zelf nog doen?
Schimmel in de liezen ontstaan vaak door schuren van kleding en zweten. Overgewicht speelt daarbij een rol.
Om voetschimmel tegen te gaan:
Wat zijn de vooruitzichten?
Huidschimmel is goed te behandelen, maar de kans bestaat dat de infectie naderhand weer terugkomt. De kans dat dit gebeurt is voor iedereen verschillend.
Het lijkt zo te zijn dat de ene persoon bevattelijker is voor schimmelinfecties dan de andere. Dit blijkt uit het feit dat onder dezelfde omstandigheden niet iedereen voetschimmel oploopt.

Steun het werk van het Huidfonds en word donateur!
Bezoek de website http://www.huidfonds.nl/ voor meer informatie of om u aan te melden als donateur.
Telefonisch mag ook: 030 28 23 995


Deze folder is een uitgave van de

Nederlandse Vereniging voor
Dermatologie en Venereologie

© 1990 Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie
Aangepast op 2-9-2007

Bij het samenstellen van deze informatie is grote zorgvuldigheid betracht. De Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie wijst desondanks iedere aansprakelijkheid af voor eventuele onjuistheden of andere tekortkomingen in de aangeboden informatie en voor de mogelijke gevolgen daarvan.